Қазақстанда биылғы тұмау маусымы әдеттегіден ерте басталып, жұқпалы аурулар қарқыны күрт артып келеді.
Эпидемиологиялық маусым басталғалы бері республика бойынша 2,1 миллион адам инфекция жұқтырған. Сонымен қатар лабораториялық түрде расталған 1253 тұмау жағдайы бар. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, науқастардың 60-70 пайызы балалар. Елдегі ахуалға қарамастан, адамдар жауапкершіліктен қашып, вирус таратуларын жалғастыруда. Caravan.kz медиа порталы жалғастырады. Мамандардың айтуынша, нақты ауырғандар саны бұдан да жоғары болуы мүмкін. Себебі өзін-өзі емдеп жүргендер, поликлиникаға жүгінбейтіндер ресми статистикаға кірмейді. Салдарынан еліміздің өңірлерінде мектеп оқушылары жаппай қашықтан оқытуға көшіп жатыр. Қазіргі жағдай мынадай: — 13 өңір эпидахуалға байланысты шектеу енгізді, — 900-ден астам мектеп онлайн форматқа өтті, — 12000-жуық сынып оқытуды қашықтан жалғастыруда, — 250 мыңға жуық оқушы үйден оқуға мәжбүр. Бұдан бір апта бұрын бұл көрсеткіш бірнеше есе аз болғанын ескерсек, өсімнің қаншалықты жылдам екенін байқауға болады. Негізгі таралып жатқан вирус — «гонконг» тұмауы H3N2 Лабораториялық зерттеулер көрсеткендей, анықталған тұмау жағдайларының 97,7 пайызы — H3N2 штаммы. Көпшілікке «гонконг» тұмауы ретінде белгілі бұл вирус тез жұғады және әр екі–үш жыл сайын күшейеді екен. H1N1, яғни «доңыз» тұмауы да тіркелген, бірақ оның үлесі өте аз. H3N2-нің белгілері классикалық тұмауға тән, атап айтқанда температураның кенеттен көтерілуі, дененің сырқырауы, әлсіздік, жөтел, бастың ауыруы және айқын интоксикация. Халықтың алаңдаушылығы өсіп келеді Астана мен басқа да ірі қалаларда жүргізілген сауалнамадан кейін халықтың қандай күйде екенін сезінуге болады. Ата-аналар балалардың жиі ауырып, көбіне жоғары температурамен, тоқтамайтын жөтелмен және қатты әлсіздікпен қиналып жатқанын айтады. Кей отбасында бірнеше бала бірден ауырып қалған жағдайлар кездесуде. Дәріханаларда ыстық түсіретіндер мен вирусқа қарсы препараттарға сұраныс артқан. Кейбір өңірлерде белгілі дәрілер уақытша жетіспей қалған сәттер де болған. Вирустың қауіпті асқынулары Мамандардың пікірінше, тұмауға жай ғана суық тиді деп қарауға болмайды. Вирус ағзаны қатты әлсіретіп, ауыр асқынулар туындатуы мүмкін. Ең жиі кездесетін асқынулар: — пневмония — балалар мен қарттар үшін аса қауіпті, — серозды менингит, менингоэнцефалит — жүйке жүйесін зақымдайды, — отит — естудің төмендеуіне алып келуі мүмкін, — миокардит — жүрек бұлшықетінің қабынуы, — тромбоздық асқынулар — қабыну процесі қан тамырларын зақымдауы мүмкін. Қауіп тобына кіретіндер: — созылмалы аурулары бар науқастар, — жүрек-қан тамырлары немесе эндокриндік бұзылыстары бар адамдар, — онкологиялық науқастар, — бір жасқа дейінгі балалар, — иммунитеті әлсіреген тұлғалар, — қарттар. Мамандардың айтуынша, асқынуларды емдеу өте қиын, сондықтан алдын алу әлдеқайда маңызды. Вирус маусымының шарықтау шегі әлі алда ДДСҰ да, Денсаулық сақтау министрлігі де қазіргі өсім шарықтау шегіне жетпегенін ескертеді. Болжам бойынша: — қараша айының соңы, — желтоқсан айының толық көлемі, — тек қаңтарда бәсеңдейді. Бұдан кейін маусымдық B типті тұмаудың екінші толқыны басталуы мүмкін. Бұл вирус көбіне жабық ғимараттарда көп болатын, иммунитеті әлсіреген адамдарды, қарттарды әлсіретеді. Өзін-өзі емдеу — ең үлкен қате Дәрігерлердің айтуынша, тұмаудан болатын асқынулардың жартысына жуығы дұрыс емес, өз бетімен емделудің салдары. Сарапшылар кеңесі: — Температура 38–38,5°С-тан асса ғана түсіру керек. — Антибиотиктерді өз бетімен қабылдауға болмайды, олар вирусқа әсер етпейді. — Қатты әлсіздік пен жоғары температура кезінде жұмысқа бару қауіпті, жүрек пен өкпеге салмақ түседі. — Қатты ентігу, төстегі ауырсыну, температураның ұзақ түспеуі байқалса дереу дәрігерге қаралу керек. Ел бойынша барлық емханаларда сүзгі-кабинеттер жұмыс істейді. Мұнда ұзақ кезексіз консультация алуға болады. Дәрігерлер ағзаның жалпы төзімділігін арттыру үшін қосымша мыналарды ұсынады: — D дәрумені (күніне 2000 ЕД дейін), — С дәрумені (күніне 500–1000 мг), — мырыш, — МАЦ — бауырды қолдау және қақырық шығаруға, — таза ауада жеңіл серуен, — жеткілікті ұйқы, — дұрыс, құнарлы тамақтану. Вакцинация — ең тиімді алдын алу әдісі. Вакцина адамды толықтай қорғамаса да, ауыр асқынулардың алдын 70-75 пайызға дейін төмендетеді. Яғни вирус жұққан жағдайда да ауру жеңілірек өтеді. «Адамдар жауапкершіліктен жұрдай. Күрк-күрк жөтеліп, танауынан су ағып кинотеатрда отыр. Вирус таратып жүрмін деген ой қаперінде жоқ», — деп шүйлікті журналист Оңғар Қабден.
